Σε μείωση της κατανάλωσης και της παραγωγής ενέργειας από ορυκτά καύσιμα με «σωστό, μεθοδικό και δίκαιο τρόπο», ώστε να επιτευχθεί ο στόχος για μηδενικές εκπομπές άνθρακα «πριν ή περίπου» του 2050, καλεί το νέο σχέδιο συμφωνίας στη σύνοδο του ΟΗΕ για το κλίμα (COP28), που ετοίμασαν τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Ωστόσο, η απουσία της λέξης «έξοδος» γύρω από το ζήτημα – η οποία αποτέλεσε «κόκκινη γραμμή» για πολλές χώρες – προκάλεσε συζητήσεις.
Το κείμενο περιλαμβάνει στο εξής ένα ολόκληρο ευχολόγιο του στρατοπέδου των πετρελαιοεξαγωγικών χωρών, όπως η αναφορά σε τεχνολογίες δέσμευσης άνθρακα που απαιτούνται από αυτές προκειμένου να συνεχίσουν να εξορύσσουν υδρογονάνθρακες.
Για τον άνθρακα, το κείμενο καλεί “να μειωθεί γρήγορα η παραγωγή άνθρακα χωρίς δέσμευση διοξειδίου του άνθρακα” αλλά και για “όρια στις άδειες που χορηγούνται για νέους σταθμούς παραγωγής ενέργειας από άνθρακα” χωρίς δέσμευση διοξειδίου του άνθρακα, κάτι που αποτελεί στην πραγματικότητα υποχώρηση σε σχέση με την COP της Γλασκόβης πριν από δύο χρόνια, όπου δεν είχε δοθεί καμία λευκή επιταγή για νέους θερμοηλεκτρικούς σταθμούς.
Μία παράγραφος αυτού του προσχεδίου των 21 σελίδων αναφέρεται επίσης στις τεχνολογίες “χαμηλών εκπομπών”, μεταξύ των οποίων η πυρηνική ενέργεια, η δέσμευση άνθρακα και το υδρογόνο “χαμηλού άνθρακα”, “προκειμένου να βελτιωθούν οι προσπάθειες προς την υποκατάσταση της ενέργειας που παράγονται από ορυκτά καύσιμα χωρίς δέσμευση άνθρακα στα ενεργειακά συστήματα”.
Αυτή η διατύπωση απηχεί την κοινή διακήρυξη των Σάνιλαντς που υπογράφτηκε τον Νοέμβριο από την Κίνα και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Οι δύο πρώτες στον κόσμο όσον αφορά τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου (οι δυο τους παράγουν το 41%) απέφυγαν να μιλήσουν για “έξοδο” από την ενέργεια που παράγεται από ορυκτά καύσιμα, υπογράμμιζαν ωστόσο πως οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (ηλιακή, αιολική κ.λπ.) θα πρέπει σταδιακά να την υποκαταστήσουν.
«Σημειώσαμε πρόοδο αλλά έχουμε ακόμη πολλά να κάνουμε», δήλωσε ο πρόεδρος της διάσκεψης του ΟΗΕ για το κλίμα, σουλτάνος Αλ Τζαμπέρ μετά τη δημοσιοποίηση ενός νέου συμβιβαστικού προσχεδίου. «Θα πρέπει ακόμη να γεφυρώσουμε πολλές διαφορές», παραδέχθηκε ο Αλ Τζαμπέρ στην ολομέλεια, λέγοντας πως δεν υπάρχει “χρόνος για χάσιμο”.
«Θα πρέπει να καταλήξουμε σε ένα αποτέλεσμα που θα σέβεται την επιστήμη και θα διατηρεί εφικτό τον στόχο του 1,5 βαθμού Κελσίου», δήλωσε την παραμονή του επίσημου κλεισίματος της διάσκεψης για το κλίμα του ΟΗΕ.
Οι ομάδες των χωρών θα προσπαθήσουν τώρα να καταλήξουν σε έναν συμβιβασμό με αφετηρία το σχέδιο αυτό πριν από την καταληκτική ημερομηνία που έχει θέσει ο ίδιος ο Αλ Τζάμπερ για αύριο Τρίτη, στις 11:00.
«Έχουμε ένα κείμενο και θα πρέπει να συμφωνήσουμε στο κείμενο. Ο χρόνος των συζητήσεων πλησιάζει στο τέλος του και δεν είναι η ώρα για δισταγμούς. Είναι καιρός να αποφασίσουμε», τόνισε ο Εμιρατιανός.
«Οι φωνές μας δεν ακούστηκαν» και το σχέδιο είναι «εντελώς ανεπαρκές» για το θέμα της ενέργειας από ορυκτά καύσιμα, ανέφερε ο υπουργός της Σαμόας Σέντρικ Σούστερ, που προεδρεύει της συμμαχίας των μικρών νησιωτικών κρατών (Aosis).
Το κείμενο «αποτελεί μια σημαντική υποχώρηση σε σχέση με προηγούμενες εκδοχές», δήλωσε ο Χαρτζίτ Σινγκ, επικεφαλής παγκόσμιας πολιτικής στρατηγικής του CAN, που εκπροσωπεί περισσότερες από 1.000 οργανώσεις και συμμετέχει στις εργασίες της COP ως παρατηρητής. «Δεν περιλαμβάνει πλέον ρητή φόρμουλα για την έξοδο από την ενέργεια από ορυκτά καύσιμα».
Ο Αντρέας Ζίμπερ της ΜΚΟ 350.org, από την πλευρά του, έκανε λόγο για «εξασθενημένες» προτάσεις σε σύγκριση με προηγούμενες.
«Οι χώρες που έχουν δεσμευθεί στην κλιματική δράση πρέπει να απορρίψουν αυτή την εξασθενημένη πρόταση και να επιμείνουν στις μετασχηματιστικές αλλαγές ώστε να υπάρξει ένα σημαντικό αποτέλεσμα για την κλιματική αλλαγή», λέει.
Ο Λι Σούο, από το κέντρο σκέψης Asia Society, σημειώνει πως το κείμενο δεν περιλαμβάνει πλέον διαφορετικές επιλογές αλλά έχει μια τελική μορφή, αντίθετα με τις τρεις προηγούμενες εκδοχές, κάτι που υποδηλώνει όπως λέει πως ο πρόεδρος της COP28 σουλτάνος Αλ Τζαμπέρ, παρουσιάζει έναν συμβιβασμό του τύπου «πάρτε τον ή αφήστε τον».
Διαβάστε επίσης
Στη δημοσιότητα ο πίνακας για το καθεστώς ενίσχυσης «Μεταποίηση – Εφοδιαστική αλυσίδα»
Ζελένσκι: Στις ΗΠΑ για συναντήσεις με Μπάιντεν και Γκεοργκίεβα