![](https://www.mononews.gr/wp-content/uploads/2017/05/Cancer-cells-e1495587044360.jpg)
Επιταχυνόμενη έγκριση σε θεραπεία για ασθενείς των οποίων οι όγκοι έχουν ένα συγκεκριμένο γενετικό χαρακτηριστικό (βιοδείκτη), χορήγησε ο Αμερικανικός Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA). Πρόκειται για την πρώτη φορά που ο Οργανισμός εγκρίνει μια θεραπεία για τον καρκίνο, βασισμένη σε έναν κοινό βιοδείκτη και όχι στο σημείο του σώματος στο οποίο εμφανίστηκε αρχικά ο όγκος.
Η πεμπρολιζουμάμπη, έλαβε ένδειξη για τη θεραπεία ενηλίκων και παιδιατρικών ασθενών με μη αναστρέψιμους ή μεταστατικούς συμπαγείς όγκους με υψηλή μικροδορυφορική αστάθεια (MSM-H) ή ανεπαρκή επιδιόρθωση αναντιστοιχίας (dMMR). Η ένδειξη καλύπτει ασθενείς με όγκους που παρουσίασαν εξέλιξη της νόσου μετά από προηγούμενη θεραπεία και δεν έχουν ικανοποιητικές εναλλακτικές θεραπευτικές επιλογές και για ασθενείς με καρκίνο του παχέος εντέρου που παρουσίασαν εξέλιξη της νόσου μετά από χημειοθεραπεία.
«Μέχρι τώρα, ο FDA έχει εγκρίνει θεραπείες για τον καρκίνο που βασίζονται στο σημείο του σώματος από το οποίο ξεκίνησε ο όγκος, όπως για παράδειγμα καρκίνος του πνεύμονα ή του μαστού. Αυτή τη φορά έχουμε εγκρίνει ένα φάρμακο που βασίζεται σε βιοδείκτη όγκου, χωρίς να λαμβάνει υπόψη την αρχική θέση του», δήλωσε ο Richard Pazdur, M.D., διευθύνων σύμβουλος της Υπηρεσίας Αιματολογίας και Ογκολογικών Προϊόντων στο Κέντρο Αξιολόγησης και Έρευνας Φαρμάκων του FDA και διευθυντής του Κέντρου Αριστείας του FDA για την Ογκολογία.
Οι όγκοι με βιοδείκτες MSI-H και dMMR χαρακτηρίζονται από ανωμαλίες που επηρεάζουν την επιδιόρθωση του DNA στο εσωτερικό του κυττάρου. Συναντώνται συνήθως στους καρκίνους του παχέος εντέρου, του ενδομητρίου και του γαστρεντερικού, αλλά εμφανίζονται λιγότερο συχνά στους καρκίνους του μαστού, του προστάτη, της ουροδόχου κύστεως, του θυρεοειδούς κ.α.. Περίπου το 5% των ασθενών με μεταστατικό ορθοκολικό καρκίνο έχουν MSI-H ή dMMR όγκους.
Η πεμπρολιζουμάμπη δρα στοχεύοντας το κυτταρικό μονοπάτι που είναι γνωστό ως PD-1 / PD-L1 (πρωτεΐνες που βρίσκονται στα ανοσιακά κύτταρα του σώματος και σε ορισμένα καρκινικά κύτταρα). Με την παρεμπόδιση αυτής της οδού, το φάρμακο μπορεί να βοηθήσει το ανοσοποιητικό σύστημα του οργανισμού να καταπολεμήσει τα καρκινικά κύτταρα. Το ίδιο φάρμακο έχει προηγουμένως εγκριθεί από τον FDA για τη θεραπεία ορισμένων ασθενών με μεταστατικό μελάνωμα, μεταστατικό μη μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα, υποτροπιάζοντα ή μεταστατικό καρκίνο κεφαλής και τραχήλου, ανθεκτικό κλασικό λέμφωμα Hodgkin και ουροθηλιακό καρκίνωμα.
Η νέα ένδειξη εγκρίθηκε μέσω της ταχείας διαδικασίας, σύμφωνα με την οποία ο FDA μπορεί να εγκρίνει φάρμακα για σοβαρές παθήσεις όπου υπάρχει μη ικανοποιημένη ιατρική ανάγκη και ένα φάρμακο αποδεικνύεται ότι έχει συγκεκριμένα αποτελέσματα, που είναι αρκετά πιθανό να προβλέψουν κλινικό όφελος για τους ασθενείς. Ωστόσο, απαιτείται περαιτέρω μελέτη για την επαλήθευση και περιγραφή των αναμενόμενων κλινικών οφελών του, οι οποίες ήδη διεξάγονται σε επιπρόσθετους ασθενείς με MSI-H ή dMMR όγκους.
Η ασφάλεια και η αποτελεσματικότητα της πεμπρολιζουμάμπης για την ένδειξη αυτή μελετήθηκε σε ασθενείς με συμπαγείς MSI-H ή dMMR όγκους που συμμετείχαν σε μία από τις πέντε μη ελεγχόμενες, μη συγκριτικές κλινικές δοκιμές. Σε ορισμένες δοκιμές, οι ασθενείς είχαν διαγνωσμένους MSI-H ή dMMR όγκους, ενώ σε άλλες, μια υποομάδα ασθενών ταυτοποιήθηκαν ως έχοντες MSI-Η ή dMMR καρκίνους, εξετάζοντας δείγματα όγκων μετά την έναρξη της θεραπείας. Συνολικά 15 τύποι καρκίνου εντοπίστηκαν μεταξύ 149 συμμετεχόντων. Οι πιο συνηθισμένοι ήταν του ενδομητρίου, του παχέος εντέρου και άλλοι καρκίνοι του γαστρεντερικού. Η ανασκόπηση της πεμπρολιζουμάμπης γι’ αυτήν την ένδειξη βασίστηκε στο ποσοστό των ασθενών που εμφάνισαν πλήρη ή μερική συρρίκνωση του όγκου τους (συνολικό ποσοστό απόκρισης) και για πόσο χρονικό διάστημα (διάρκεια της απόκρισης). Από τους 149 ασθενείς που έλαβαν το φάρμακο, το 39,6% αποκρίθηκαν πλήρως ή μερικώς. Για το 78% αυτών των ασθενών, η απόκριση διήρκεσε έξι μήνες ή και περισσότερο.
Οι συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες του φαρμάκου περιλαμβάνουν κόπωση, κνησμό του δέρματος, διάρροια, μειωμένη όρεξη, εξάνθημα, πυρετό (πυρεξία), βήχα, δυσκολία στην αναπνοή (δύσπνοια), μυοσκελετικό πόνο, δυσκοιλιότητα και ναυτία. Επίσης, μπορεί να προκαλέσει σοβαρές παθήσεις γνωστές ως «παρενέργειες διαμεσολαβούμενες από το ανοσοποιητικό», όπως φλεγμονή υγιών οργάνων (πνεύμονες/πνευμονίτιδα, κόλον/κολίτιδα, ήπαρ/ ηπατίτιδα, ενδοκρινείς αδένες/ενδοκρινικές παθήσεις, νεφρά /νεφρίτιδα). Τέλος έχουν συμβεί επιπλοκές ή θάνατος που σχετίζεται με τη μεταμόσχευση αλλογενών αιματοποιητικών αρχέγονων κυττάρων μετά τη χρήση του φαρμάκου.