![Γιάννης ΤΓιάννης Τούντας, καθηγητής Κοινωνικής και Προληπτικής Ιατρικής στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνώνούντας](https://www.mononews.gr/wp-content/uploads/2023/05/230505225450_tounta.jpg)
Γιάννης Τούντας, καθηγητής Κοινωνικής και Προληπτικής Ιατρικής στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών
Περιεχόμενα
Η μεγάλη προσπάθεια, που κάνει η Ελλάδα τα τελευταία χρόνια στον Ιατρικό Τουρισμό, έχει αναδείξει το θέμα σε μείζον για την ελληνική οικονομία, αλλά και για την ευεξία και την ευημερία των πολιτών. Το 1ο Διεθνές Συνέδριο Τουρισμού Υγείας, που ολοκλήρωσε χθες τις εργασίες του διαδικτυακά, είχε ως θέμα ακριβώς αυτό και οι εξέχοντες ομιλητές από την Ελλάδα και από το εξωτερικό είχαν την ευκαιρία να ανταλλάξουν απόψεις, εμπειρίες, καλές πρακτικές και ιστορίες επιτυχίας, πάνω στους κύριους άξονες του συνεδρίου, που είναι ο Ιατρικός και ο Ιαματικός Τουρισμός, καθώς και ο Τουρισμός Ευεξίας.
Οι επιστημονικές μελέτες, το θεσμικό πλαίσιο, η διασυνοριακή περίθαλψη, οι ξενοδοχειακές υποδομές, το ανθρώπινο δυναμικό, καθώς και τα μέχρι τώρα αποτελέσματα από την πορεία του Τουρισμού Υγείας στη χώρα μας, ειδικά στο κομμάτι της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής και των αιμοκαθαιρόμενων ασθενών, αναλύθηκαν από τους εμπειρογνώμονες και τους επιστήμονες, προκειμένου να εξαχθούν χρήσιμα συμπεράσματα.
Από τον Ιπποκράτη στο σήμερα
Το 1ο Διεθνές Συνέδριο Τουρισμού Υγείας διοργανώθηκε από το Ινστιτούτο Κοινωνικής και Προληπτικής Ιατρικής (Ι.Κ.Π.Ι.),και τέλεσε υπό την αιγίδα των Υπουργείων Υγείας και Τουρισμού, καθώς και της Περιφέρειας Αττικής, σε συνεργασία με το Ξενοδοχειακό Επιμελητήριο Ελλάδος.
Στην εναρκτήρια ομιλία του ο πρόεδρος της Οργανωτικής Επιτροπής, ομότιμος καθηγητής Ιατρικής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Γιάννης Τούντας, αναφέρθηκε στην Ιπποκράτειο αντίληψη για την υγεία και για την ευεξία.
Ειδικότερα ο κ. Τούντας χρησιμοποίησε ένα βιοψυχοκοινωνικό μοντέλο, που βασίζεται στη σύνδεση νου και σώματος, στην ολιστική αντιμετώπιση της υγείας, στην υγεία ως μία κατάσταση ισορροπίας ανάμεσα σε βιολογικούς, ψυχολογικούς και κοινωνικούς παράγοντες, στην ασθένεια ως ένα πολυπαραγοντικό και στοχαστικό φαινόμενο, με έμφαση στην πρόληψη και στην προαγωγή υγείας.
Κάνοντας ιστορικές αναφορές σε Έλληνες φιλόσοφους και ιστορικούς της αρχαιότητας, απέδειξε ότι το μοντέλο αυτό χτίστηκε από τον Ιπποκράτη, εισάγοντας όλες τις παραμέτρους που επηρεάζουν την υγεία και την ευεξία, όπως την απόλυτη αρμονία με το σύμπαν, το ισοζύγιο όλων των σωματικών υγρών, την επίδραση του κλίματος, των ανέμων και του νερού, τη δίαιτα που εμπεριείχε εκτός από την τροφή και τον τρόπο ζωής, αλλά και τις πολιτιστικές, τις πνευματικές και τις θεραπευτικές λειτουργίες.
«Η πρώτη ιστορική αναφορά σε ιαματικά λουτρά έγινε από τον Ηρόδοτο 2.500 χρόνια πριν και αφορούσε στα ιαματικά λουτρά της ωραίας Ελένης, έξω από την Κόρινθο. Η αναφορά συνδεόταν με μία ολιστική αντίληψη για την ευεξία – οι αρχαίοι Σπαρτιάτες χρησιμοποιούσαν τις ιαματικές πηγές των Θερμοπυλών πριν από κάθε μάχη», ανέφερε ο πρόεδρος του Συνεδρίου.
Και πρόσθεσε: «Η ολιστική αυτή προσέγγιση της υγείας έβρισκε την εφαρμογή της στα Ασκληπιεία, όπως αυτό της Επιδαύρου και της Κω. Έχοντας καθιερώσει ως πρωτοπόρα αυτή την ανθρωπιστική ισορροπία ανάμεσα στο εσωτερικό και στο εξωτερικό περιβάλλον, η Ελλάδα μπορεί να αποτελέσει εκ νέου έναν κορυφαίο προορισμό στον τομέα του Τουρισμού Υγείας, εφαρμόζοντας την Ιπποκράτειο αντίληψη στην ανάπτυξή του».
Οδικός Χάρτης για την ανάπτυξη του Τουρισμού Υγείας
Στην αναγκαιότητα να διερευνήσουμε τις ανάγκες σε ευρωπαϊκό αλλά και σε παγκόσμιο επίπεδο και να δημιουργήσουμε τις ανάλογες υπηρεσίες αναφέρθηκε στον χαιρετισμό του ο Υπουργός Υγείας Θάνος Πλεύρης, καλύπτοντας τις διαστάσεις της υγείας και του τουρισμού, που συνθέτουν τον Ιατρικό Τουρισμό.
Ο Υπουργός Τουρισμού Βασίλης Κικίλιας έκανε ιδιαίτερη αναφορά στο νομοσχέδιο, που προετοιμάζεται από τα Υπουργεία Υγείας – Τουρισμού και Ανάπτυξης, σε συνεργασία με την Περιφέρεια Αττικής. Όπως είπε, θα προβλέπει τη δυνατότητα να λειτουργούν πιστοποιημένες – από το Υπουργείο Υγείας – κλινικές, που θα παρέχουν εξειδικευμένες υπηρεσίες, όπως η υποβοηθούμενη αναπαραγωγή και η αιμοκάθαρση, αλλά και υπηρεσίες ευεξίας μέσα σε μεγάλα τουριστικά θέρετρα.
«Θα προβλέπει, επίσης, έναν διαμεσολαβητή με τα ασφαλιστικά ταμεία του εξωτερικού, ώστε να δημιουργηθούν πακέτα που, με μία μικρή αύξηση του ασφαλίστρου, θα δίνουν τη δυνατότητα πρόσβασης σε υπηρεσίες Τουρισμού Υγείας στην Ελλάδα. Αυτό προσελκύσει τουρίστες για όλο τον χρόνο και θα αυξήσει σημαντικά τα έσοδα από τον Τουρισμό. Μετά τις εκλογές θα υπάρξει διαβούλευση, ώστε το νομοσχέδιο να δημιουργήσει ένα στιβαρό θεσμικό πλαίσιο, για την ανάπτυξη του Τουρισμού Υγείας στην Ελλάδα», επεσήμανε ο κ. Κικίλιας.
Ο πρόεδρος του Ξενοδοχειακού Επιμελητηρίου Ελλάδας Αλέξανδρος Βασιλικός υπογράμμισε ότι ο Ιατρικός Τουρισμός δίνει στη χώρα μας την ιδιαίτερη δυνατότητα να συνδυάσει το εξαιρετικό ανθρώπινο δυναμικό που διαθέτει στους επαγγελματίες της υγείας, με το υψηλό επίπεδο ξενοδοχειακών υποδομών και υπηρεσιών. Αναφέρθηκε στην αναγνώριση, που έλαβε η χώρα ως τουριστικός προορισμός κατά τη διάρκεια της πανδημίας για το επίπεδο των υπηρεσιών της, αλλά και στο ρεύμα που έχει δημιουργηθεί στην μετά COVID-19 εποχή.
«Είναι ανάγκη να υπάρξει ένας οδικός χάρτης για την ανάπτυξη του Τουρισμού Υγείας. Χαιρετίζω όλες τις πρωτοβουλίες στην κατεύθυνση αυτή», τόνισε.
Ο Περιφερειάρχης Αττικής, ιατρός και πρόεδρος του Ελληνικού Συμβουλίου Τουρισμού Υγείας (ΕΛΙΤΟΥΡ) Γιώργος Πατούλης τόνισε τη δυνατότητα καθιέρωσης της Ελλάδας ως σημείο συνάντησης της ευεξίας, της υγείας και της μακροβιότητας.
«Παγκόσμια, ο πρώτος Τουρισμός Υγείας δημιουργήθηκε στην Ελλάδα μέσα από τα Ασκληπιεία, τα οποία σήμερα έχουν αντικατασταθεί από spa πολυτελείας. Είναι ανάγκη η Ελλάδα να δημιουργήσει ένα brand name στον Τουρισμό Υγείας και Ευεξίας», όπως είπε.
Παράλληλα αναφέρθηκε και στις πρωτοβουλίες της ΕΛΙΤΟΥΡ, με την υπογραφή μνημονίων συνεργασίας με το Ξενοδοχειακό Επιμελητήριο Ελλάδας, τον Διεθνή Αερολιμένα Ελευθέριος Βενιζέλος, αλλά και την Enterprise Greece, με στόχο τη δημιουργία ταξιδιωτικών πακέτων, γραφείων υποδοχής και δυνατότητες συνεργασιών με ξένους επενδυτές. Υπογράμμισε την πρωτοβουλία του ΥΠΕΞ για τη δημιουργία Ιατρικής Visa Υγείας και επικεντρώθηκε στην ανάγκη δημιουργίας κινήτρων, για την ανάληψη πρωτοβουλιών από τους Δήμους και τις Περιφέρειες της χώρας, για την ανάπτυξη Domestic Management Organisations (DMOs), τα οποία θα διαχειρίζονται τους τουρίστες τρίτης ηλικίας.
Οι προτάσεις των ξένων ομιλητών
Ο Michel Julian, Senior Programme Officer, Tourism Market Intelligence and Competitiveness Department, United Nations World Tourism Organization (UNWTO) παρουσίασε το έργο και τους πυλώνες του φορέα UNWTO, ενός διεθνούς φόρουμ για τις πολιτικές στον Τουρισμό Υγείας και σημείωσε ότι η Ελλάδα αποτελεί πολύτιμο μέλος του. όπως είπε: «Ο Τουρισμός Υγείας εμπεριέχει τις έννοιες της συμπερίληψης, της βιωσιμότητας και της ανθεκτικότητας».
Ο Daniel Coulton, Founder, Global Clinic Rating, Slovak Republic, αναφέρθηκε σε τρόπους, στρατηγικές και καλές πρακτικές προσέγγισης καινούριων πελατών. «Βασικός στόχος είναι η βελτίωση της εμπειρίας του ασθενή και το συνολικό του ταξίδι. Ο πυρήνας του ταξιδιού πρέπει να φθάνει στο υψηλότερο επίπεδο. Σημαντικά σημεία για την καλύτερη προσέγγιση πελατών αποτελούν οι παραπομπές από συγγενείς και φίλους, το χτίσιμο σχέσης με τους πελάτες και η ορατότητα στο Διαδίκτυο. Οι διαφημίσεις παίζουν μικρότερο ρόλο, αφού τα παραπάνω είναι πιο κομβικής σημασίας».
Στην συνέχεια ο Ionut Nache, Dipl. Eng., Director General of INAQ Consulting and Lead Auditor for Different International Standards, μίλησε για τον ποιοτικό έλεγχο και για τα στάνταρτ που πρέπει να έχει ένας Οργανισμός.
«Είναι αναγκαίες οι συνεχείς εκπαιδεύσεις στην διαχείριση κρίσεων αλλά και η αναζήτηση κατάλληλων συνεργατών», δήλωσε.
Ο Vladimir Mozetic, MD, PhD, MHA, Assistant Professor, President of the Kvarner Health Tourism Cluster, Croatia, μίλησε για τη λεγόμενη περιφερειακή στρατηγική, η οποία βασίζεται στις καλές συνθήκες και στο καλό κλίμα. Συγκεκριμένα αναφέρθηκε στο φαινόμενο Κvarner, δηλαδή στις φυσικές ικανότητες του εδάφους να προσφέρουν ίαση.
Τουρισμός Υγείας: Οι ευκαιρίες
Ο Keith Pollard, Editor in Chief International Medical Travel Journal & Healthcare Consultant ανέλυσε τις απώλειες και τις ευκαιρίες για τον Ιατρικό Τουρισμό μετά την κρίση στην Ουκρανία τονίζοντας ότι, πέρα από όλες τις υπόλοιπες συνέπειες, η αύξηση του πληθωρισμού, μέσα από την αύξηση στα είδη διατροφής και στην ενέργεια, περιόρισε το διαθέσιμο εισόδημα. Κι αυτό είχε ως συνέπεια την ελάττωση των out of pocket δαπανών για αισθητικές και οδοντιατρικές υπηρεσίες.
«Δεν επηρέασε τις δαπάνες για σοβαρά και επείγοντα περιστατικά, ούτε τις αντίστοιχες δαπάνες όσων έχουν μεγάλα εισοδήματα», είπε.
Στη συνέχεια η Αγγελική Κατσάπη, Director – Certified Assessor, Temos HellasLtd., Greece, αναφέρθηκε στο ιδιαίτερα κρίσιμο ζήτημα της ποιότητας στη φροντίδα υγείας στη μετά COVID-19 εποχή, τονίζοντας ότι η πανδημία έχει προσθέσει κινδύνους για τον ασθενή, τόσο στον δημόσιο, όσο και στον ιδιωτικό τομέα.
Στις προτάσεις της για τη διασφάλιση της ποιότητας στον Ιατρικό Τουρισμό συμπεριέλαβε την εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας και την εφαρμογή της κλινικής διακυβέρνησης, μέσα από τη διαμόρφωση μιας κουλτούρας ποιότητας, υπευθυνότητας και λογοδοσίας, τελειοποίησης και τυποποίησης των διαδικασιών και ενεργής συμμετοχής ασθενών και φροντιστών στην πορεία της θεραπείας.
«Στη διαδικασία πιστοποίησης των Μονάδων Υγείας, η παρακολούθηση της μετεγχειρητικής πορείας του ασθενούς μετά την επιστροφή στη χώρα καταγωγής του είναι ένας ξεχωριστός δείκτης πιστοποίησης της ποιότητας, που μετριέται μέσα από συγκεκριμένα πρωτόκολλα».
Ο Marek Hołówko, CΕΟ & Co-Founder of Clinic Hunter, Poland, ανέλυσε την αυξανόμενη ανάγκη της δημιουργίας ενός ασφαλιστικού προϊόντος, που θα μπορεί να καλύψει τις ανάγκες του ασθενούς του Ιατρικού Τουρισμού. Αναφέρθηκε στις διαφορετικές προσδοκίες που έχει ένας τέτοιος ασθενής, αλλά και στα μη προγραμματισμένα κόστη, που μπορεί να προκύψουν, πριν, κατά τη διάρκεια και μετά τη θεραπεία και την ανάγκη κάλυψής τους. Περιέγραψε, επίσης, ένα ασφαλιστικό προϊόν, που δημιούργησε η κλινική του σε συνεργασία με την AXA, για να καλύψει αυτές τις συγκεκριμένες ανάγκες, με αποτέλεσμα την αύξηση του κύκλου των εργασιών της.
Όλοι οι ομιλητές συμφώνησαν ότι η ευεξία δεν είναι μια στατική έννοια και ότι είναι ιδιαίτερα σημαντικό να ενεργοποιούνται οι ταξιδιώτες, ώστε να ανακαλύπτουν τις προσωπικές τους «συνταγές ευεξίας».
Ο Andrew Gibson, Advisor and Strategist for Wellness Communities, Real Estate and Hospitality, επεσήμανε ότι η Ελλάδα διαθέτει πολλούς τουριστικούς προορισμούς με διακρίσεις στον τομέα της Υγείας και πρότεινε η χώρα μας να κατοχυρώσει την μοναδική ελληνική λέξη «θάλασσα», σαν υπογραφή για τις δραστηριότητες της ευεξίας.
Διαβάστε επίσης