Εννέα συνεχόμενα έτη ανάπτυξης καταγράφει ο κλάδος των σούπερ μάρκετ στην Ελλάδα, με σωρευτική μεγέθυνση 18,2% την περίοδο 2011-2024, όπως προκύπτει από την «Ετήσια Έκθεση Ελληνικού Εμπορίου 2024» της ΕΣΕΕ.

Η δυναμική του οργανωμένου λιανεμπορίου τροφίμων αποτυπώνεται και στις επιμέρους ετήσιες μεταβολές: 0,4% το 2016-2017, 3,5% το 2017-2018, 1,9% το 2018-2019, 7% το 2019-2020, 3,1% το 2020-2021, 7,8% το 2021-2022, 8% το 2022-2023 και 4,7% το 2023-2024.

1

Την ίδια στιγμή, τα μικρότερα καταστήματα τροφίμων-ποτών-καπνού έχουν γνωρίσει σημαντική πίεση, με σωρευτική πτώση -16,2% στην ίδια περίοδο. Παρά τις ισχυρές επιδόσεις που παρουσίασαν για τρία συναπτά έτη στην πανδημία (2020-2023), οι οποίες σε μεγάλο βαθμό αποδίδονται στον πληθωρισμό και τη στροφή των καταναλωτών στη γειτονιά, η κατηγορία κατέγραψε και πάλι αρνητική μεταβολή -5,1% το 2024.

Μεγαλώνει η ψαλίδα με τους μικρούς

Η ανισότητα μεταξύ μεγάλων και μικρών στο ελληνικό λιανεμπόριο τροφίμων διευρύνεται διαρκώς. Η ψαλίδα μεγαλώνει, καθώς τα σούπερ μάρκετ κερδίζουν έδαφος σε όλα τα μέτωπα, από την κατανάλωση έως την τεχνολογική υποδομή και την πολυκαναλική διανομή. Τα είδη διατροφής και μη οινοπνευματώδη ποτά εξακολουθούν να απορροφούν το 20,7% της συνολικής καταναλωτικής δαπάνης των νοικοκυριών, σύμφωνα με την Έρευνα Οικογενειακών Προϋπολογισμών της ΕΛΣΤΑΤ για το 2023. Η ζήτηση για βασικά τρόφιμα παραμένει ισχυρή, με τις μεγαλύτερες αυξήσεις τιμών μεταξύ 2022-2023 να καταγράφονται στα έλαια και λίπη (11,9%), τη ζάχαρη και τα σιρόπια (9,8%), τα φρούτα (7,2%) και τα λαχανικά (6,6%).

Η διαφορετική ταχύτητα ανάπτυξης αποδίδεται και στο γεγονός ότι τα σούπερ μάρκετ έχουν επενδύσει αποφασιστικά σε πολυκαναλικές υπηρεσίες και διανομή κατ’ οίκον, ειδικά μετά την πανδημία. Επιπλέον, σχεδόν το 28,2% των Ελλήνων που πραγματοποίησαν online αγορές το 2023 προμηθεύτηκαν τρόφιμα ή ποτά από σούπερ μάρκετ, γεγονός που ενισχύει ακόμη περισσότερο τη θέση τους στην αγορά.

Η τάση αυτή ενισχύεται από το γεγονός ότι οι ισχυροί του οργανωμένου λιανεμπορίου δεν περιορίζονται πλέον μόνο σε μεγάλες εξαγορές, αλλά επεκτείνονται με “χειρουργική ακρίβεια” μέσω εξαγοράς μικρών, τοπικών παικτών. Πρόκειται για επιχειρήσεις που διατηρούν πιστό πελατολόγιο και καλή γνώση της τοπικής αγοράς, αλλά δυσκολεύονται να αντεπεξέλθουν στις απαιτήσεις του πληθωρισμού, του αυξημένου κόστους λειτουργίας και των επενδύσεων στην ψηφιακή και πολυκαναλική εξυπηρέτηση.

Εξαγορές μικρών τοπικών αλυσίδων και μεμονωμένων καταστημάτων

Και μπορεί οι μεγάλες εξαγορές να είναι αυτές που ξαναγράφουν τον χάρτη του λιανεμπορίου τροφίμων, όπως το deal εξαγοράς της ΑΝΕΔΗΚ Κρητικός που αναμένεται να ολοκληρωθεί στο τέλος του έτους, αλλά οι μεγάλοι παίκτες σκανάρουν την αγορά για ευκαιρίες ενίσχυσης της παρουσίας τους σε περιοχές με στρατηγικό ενδιαφέρον ή όπου οι ανταγωνιστές υπερτερούν αποκτώντας όχι μόνο μικρές τοπικές αλυσίδες αλλά ακόμη και ένα κατάστημα.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η εξαγορά ενός τοπικού καταστήματος στη Μήλο από την ΑΒ Βασιλόπουλος. Είναι ένα κατάστημα περίπου 550 τ.μ. που επανατοποθετεί το σήμα της ΑΒ στο κυκλαδίτικο νησί.  Και με όσα είπε κάνοντας γνωστή την κίνηση αυτή της ΑΒ ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, Νίκος Λαβίδας, δείχνει και την αλλαγή φιλοσοφίας ως προς τον τρόπο επέκτασης: «η εξαγορά μπορεί να είναι μόνο ένα κατάστημα, όπως στη Μήλο, όμως αν ενισχύει το αποτύπωμά μας σε μια περιοχή που δεν έχουμε ισχυρή παρουσία, τότε έχει στρατηγική σημασία». Αλλωστε και η ενδυνάμωση της ΑΒ στην Πελοπόννησο έγινε μέσω εξαγοράς της τοπικής αλυσίδας Τερζής που πρόσθεσε στο δίκτυο άλλα πέντε καταστήματα.

Στρατηγικής σημασίας ήταν και η συμφωνία της Σκλαβενίτης στη Ρόδο με την τοπική αλυσίδα Φλεβάρης. Πρόκειται για δυο καταστήματα μεσαίου μεγέθους σε κομβικά ωστόσο σημεία του κοσμοπολίτικου νησιού, τα οποία συγκεντρώνουν υψηλή τουριστική κίνηση κατά τους καλοκαιρινούς μήνες. Δεν είναι εξαγορά αλλά συμφωνία μίσθωσης όμως το αποτέλεσμα είναι το ίδιο. Η Σκλαβενίτης διευρύνει το αποτύπωμά της στην περιοχή αυξάνοντας τον αριθμό των καταστημάτων από τέσσερα σε έξι και μεγεθύνοντας το απότυπωμά της σε ένα σούπερ τουριστικό προορισμό και με έντονο ανταγωνισμό αφού έχουν παρουσία όλοι σχεδόν οι μεγάλοι παίκτες της αγοράς.

Της ίδιας φιλοσοφίας ήταν και η εξαγορά της αλυσίδας Γέγος στην Ανατολική Αττική όπου ο leader της αγοράς επέλεξε τα τέσσερα καταστήματα από τα έξι καταστήματα ενώ τα άλλα δύο πέρασαν στη Μασούτης.

Διαβάστε επίσης

Η στρατηγική του Νίκου Λαβίδα βάζει ξανά στο «παιχνίδι» την ΑΒ Βασιλόπουλος

Θερμοκήπια Θράκης: Από τη γεωθερμία στην “πέμπτη εποχή” της αγροδιατροφής

Γιάννης Μασούτης στο mononews: Γιατί εξαγοράζουμε τον Κρητικό