![διόδια](https://www.mononews.gr/wp-content/uploads/2017/11/diodia.jpg)
Καινοτόμο και εξαιρετικά πολύπλοκο στην εφαρμογή του θεωρείται το έργο «Εγκατάσταση πλήρους ηλεκτρονικού συστήματος αναλογικής χρέωσης διοδίων τελών, δορυφορικής τεχνολογίας με οπτική αναγνώριση» εκτιμώμενης αξίας 400 εκατ. ευρώ (με ΦΠΑ 24%) για το οποίο χθες εκδήλωσαν αρχικό ενδιαφέρον πέντε κοινοπραξίες.
Στην πρώτη, σύμφωνα με τις νεότερες πληροφορίες, συμμετέχει ο ΟΤΕ μαζί με την θυγατρική της Deutsche Telekom, T. Systems. Η δεύτερη συγκροτείται από την Άκτωρ (θυγατρική της Ελλάκτωρ) την Intrakat, την Intrasoft και την ιταλική Autostrade, η τρίτη από τις Τέρνα, Vinci και την σουηδική Kapsch, η τέταρτη από τον όμιλο Μυτιληναίου και τη ουγγρική Nusz, ενώ στην πέμπτη ηγείται η Starbag.
Πρόκειται για ένα από τα μεγαλύτερα έργα που έχει ξεκινήσει στη χώρα. Μέχρι στιγμής δεν υπάρχει σαφές χρονοδιάγραμμα για το πότε θα προχωρήσει στο επόμενο της στάδιο η διαδικασία, ενώ ο εμπνευστής του, υπουργός Υποδομών Χρήστος Σπίρτζης, φαίνεται πως έχει στόχο να καλύψει ανάγκες πέρα από τα διόδια, όπως είναι κάθε είδους έλεγχοι των φορτηγών που διανύουν τους αυτοκινητόδρομους.
![Χρήστος Σπίρτζης](https://www.mononews.gr/wp-content/uploads/2016/01/spirtzis.jpg)
Οι εταιρείες παραχώρησης δεν έχουν ενστάσεις, τουλάχιστον επί της αρχής, στην καθιέρωση ηλεκτρονικού διοδίου, πέρα από παρατηρήσεις του τύπου κατά πόσο θα είναι αποτελεσματικό το νέο σύστημα σε περιπτώσεις π.χ. αλλοιωμένων πινακίδων. Ωστόσο, για να προχωρήσει η υλοποίησή του θα χρειασθεί αλλαγή των συμβάσεων παραχώρησης και αυτό σημαίνει διαπραγματεύσεις μεταξύ παραχωρησιούχων, δημοσίου και τραπεζών. Όπως είναι γνωστό το μεγαλύτερο μέρος των διοδίων διοχετεύεται σήμερα στην αποπληρωμή των δανείων που δόθηκαν για την κατασκευή των μεγάλων αυτοκινητοδρόμων.
Κρίσιμο σημείο για τους παραχωρησιούχους, αλλά και για τις τράπεζες που θέλουν να διασφαλίσουν τα έσοδά τους, είναι το ποιος θα συλλέγει και κατανείμει τα διόδια μεταξύ των αυτοκινητοδρόμων. Όπως σημειώνουν χαρακτηριστικά δύσκολα θα συμφωνήσουν στη δημιουργία ενός κρατικού φορέα τύπου Ταμείου Εθνικής Οδοποιίας – ΤΕΟ (έχει τεθεί σε εκκαθάριση και έχουν υπάρξει καταγγελίες για κακοδιαχείριση) στον οποίο δεν θα έχουν λόγο. Αυτονόητο θεωρείται ότι προηγουμένως θα πρέπει να «τρέξουν» μελέτες για να δείξουν τι επίπτωση θα έχει στα έσοδα η εφαρμογή της χιλιομετρικής χρέωσης, κάτι επίσης εξαιρετικά κρίσιμο.
Το σύστημα των ηλεκτρονικών διοδίων δεν θα εφαρμοστεί στην Αττική Οδό, τη Γέφυρα Ρίου Αντιρίου και τη Ζεύξη Πρέβεζας – Ακτίου. Σύμφωνα με τη διακήρυξη του διαγωνισμού οι ενδιαφερόμενοι φορείς για να περάσουν στο επόμενο στάδιο μεταξύ άλλων, οφείλουν να έχουν εκτελέσει την τελευταία πενταετία επιτυχώς μία σύμβαση εγκατάστασης ενός πλήρους ηλεκτρονικού συστήματος αναλογικής χρέωσης διοδίων τελών, δορυφορικής τεχνολογίας προσδιορισμού θέσης / διαδρομής (GNSS), σε έναν αυτοκινητόδρομο ελαχίστου μήκους 100 χλμ. συμμετέχοντας στην ανάδοχο κοινοπραξία ή σύμπραξη και να έχει εκτελέσει την τελευταία πενταετία επιτυχώς μία σύμβαση εγκατάστασης ενός πλήρους ηλεκτρονικού συστήματος χρέωσης διοδίων τελών με οπτική αναγνώριση πινακίδων, σε έναν αυτοκινητόδρομο ελαχίστου μήκους 40 χλμ., συμμετέχοντας στην ανάδοχο κοινοπραξία ή σύμπραξη, και με ελάχιστο αριθμό ημερήσιων διελεύσεων οχημάτων (ΕΜΗΚ), με οπτική αναγνώριση 6.000. Ως δεύτερη προϋπόθεση είναι να έχουν ολοκληρώσει την τελευταία πενταετία ή να υλοποιούν μια σύμβαση τεχνικής συντήρησης (technical operation) ενός πλήρους ηλεκτρονικού συστήματος χρέωσης διοδίων τελών, σε έναν αυτοκινητόδρομο ελάχιστου μήκους 50 χλμ.
Οι παραπάνω προδιαγραφές είναι και ο λόγος για τον οποίο στις κοινοπραξίες που εκδήλωσαν ενδιαφέρον συμμετέχουν εταιρείες με διαφορετικό αντικείμενο.
Βασικά χαρακτηριστικά του νέου συστήματος είναι ότι: α) αποτελεί σύστημα χιλιομετρικής χρέωσης, β) είναι σύστημα ελεύθερης ροής, γ) είναι ενιαίο για τον Αυτοκινητόδρομο Αιγαίου, την Ιόνια οδό, τον Ε65, τον Μορέα και την Ολυμπία Οδό, και θα εγκατασταθεί και θα λειτουργήσει, με προτεραιότητα στην Εγνατία Οδό.
Η εφαρμογή του θα είναι διαφορετική για τις δύο κύριες κατηγορίες οχημάτων:
Για τα οχήματα Επαγγελματικής Χρήσεως, η λειτουργία του συστήματος διοδίων θα γίνεται με την εγκατάσταση Εποχούμενων Συσκευών (On Board Units – OBUs) μέσω των οποίων θα καταγράφεται δορυφορικά η κίνησή του επί του οδικού δικτύου. Το Σύστημα Ηλεκτρονικών Διοδίων θα μετρά αυτόματα τη απόσταση που διανύει το όχημα και θα υπολογίζει αυτόματα το οφειλόμενο οδικό τέλος. Το οφειλόμενο τέλος θα καταβάλλεται από τον χρήστη ηλεκτρονικά, με τρόπο που θα επιλέγει ανάμεσα σε πολλαπλά προσφερόμενα κανάλια.
Το σύστημα θα βασίζεται στον εντοπισμό της θέσης του χρήστη μέσω δορυφόρου (Global Navigation Satellite System – GNSS) με AGPS, και στη μετάδοση των δεδομένων θέσης προς το Σύστημα Ηλεκτρονικών Διοδίων μέσω του δικτύου κινητής τηλεφωνίας, θα έχει δε κάλυψη στο 100% της χώρας, ενώ για λόγους συμμόρφωσης με την κείμενη ευρωπαϊκή νομοθεσία όσο και για λειτουργική ευκολία, θα ενσωματώσει βασικούς μηχανισμούς διαλειτουργικότητας που προβλέπονται από την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Τηλεδιοδίων (European Electronic Tolling Service – EETS).
Για τα οχήματα Ιδιωτικής Χρήσης προβλέπεται η λειτουργία του συστήματος διοδίων βάσει της οπτικής αναγνώρισης των πινακίδων κυκλοφορίας του κάθε οχήματος. Το σύστημα αυτό Αυτόματης Αναγνώρισης Πινακίδων Κυκλοφορίας (Automatic Number Plates Recognition – ANPR ή σύστημα “video tolling”), θα ταυτοποιεί το όχημα από τις πινακίδες κυκλοφορίας του κατά την είσοδό του στο οδικό δίκτυο επί του οποίου επιβάλλονται τέλη, και θα το ταυτοποιεί επίσης κατά την έξοδό του από το οδικό δίκτυο -πάλι με τον ίδιο τρόπο. Βάσει της χιλιομετρικής απόστασης που αυτό έχει διανύσει, θα υπολογίζει αυτόματα το οφειλόμενο οδικό τέλος.