Ορμώμενος από τα διάφορα περιστατικά που έχουν λάβει χώρα το τελευταίο χρονικό διάστημα, και πήραν μεγάλη έκταση στα ΜΜΕ, σε σχέση με την μεταφορά Οχημάτων Χρήσης Εναλλακτικών Καυσίμων (Alternative Fuel Vehicles/AFVs) με Ε/Γ – Ο/Γ και Φ/Γ – Ο/Γ πλοία θα ήθελα να τονίσω τρόπους ασφαλούς διαχείρισης και τοποθέτησης τους κατά την επιβίβαση τους αλλά και κατά την διάρκεια του πλου.
Υπάρχει μια μελέτη της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Ασφάλειας Ναυσιπλοΐας (European Maritime Safety Agency/EMSA), η οποία σημειώνει, μεταξύ άλλων, ότι παρατηρείται αυξανόμενη χρήση οχημάτων που καταναλώνουν καύσιμα εναλλακτικών μορφών, στα οποία περιλαμβάνονται τα υβριδικά και αμιγώς ηλεκτρικά οχήματα που περιέχουν συσσωρευτές (μπαταρίες), καθώς και οχήματα που χρησιμοποιούν υγροποιημένα και συμπιεσμένα αέρια καύσιμα.
Εκτός από τις ήδη υπάρχουσες προειδοποιήσεις και προβλέψεις της Διεθνούς, Ενωσιακής και Εθνικής Νομοθεσίας περί Ασφάλειας Ναυσιπλοΐας, απουσιάζει προς το παρόν το Νομοθετικό Πλαίσιο το οποίο θα είναι εναρμονισμένο με αυτούς τους Διεθνείς και Ενωσιακούς Νομοθετικούς Κανόνες για την μεταφορά των εν λόγω οχημάτων.
Με σκοπό την πρόληψη και τον περιορισμό του κινδύνου πρόκλησης πυρκαγιάς κι έκλυσης τοξικών αερίων που εκκινούν από Ελληνικούς Λιμένες, σε χώρους των πλοίων, θα μπορούσαμε να συνοψίσουμε κάποιες αξιοσημείωτες οδηγίες που αφορούν σε γενικές γραμμές κατά την φόρτωση τους στα πλοία, την μη φόρτιση AFVs πάνω στα Ε/Γ – Ο/Γ και Φ/Γ – Ο/Γ πλοίων, την εποπτεία των χώρων στοιβασίας των πλοίων που μεταφέρουν AFVs, την εξοικείωση του πληρώματος σχετικά με πιθανούς, επικείμενους κινδύνους καθώς και στον εφοδιασμό των πλοίων με τον σωστό και απαιτούμενο εξοπλισμό αντιμετώπισης επειγόντων περιστατικών.
Όσον αφορά την φόρτωση AFVs θα πρέπει να γίνεται καταγραφή του είδους τους, όπως και της θέσης τους επί του πλοίου, με τοποθέτηση από το πλήρωμα, κατάλληλης σήμανσης σε εμφανές σημείο του οχήματος. Επίσης, το πλήρωμα οφείλει να επισημαίνει στους επιβάτες-οδηγούς να ενημερώνουν άμεσα σε περίπτωση λήψης οποιασδήποτε ένδειξης συναγερμού από το όχημά τους. Κάτι πολύ σημαντικό που πρέπει να καταστήσουμε σαφές είναι ότι το επίπεδο φόρτισης των συσσωρευτών σε αμιγώς ηλεκτρικά ή επαναφορτιζόμενα υβριδικά οχήματα δεν επιτρέπεται να υπερβαίνει το 40% της συνολικής τους χωρητικότητας.
Σε οχήματα λοιπών εναλλακτικών καυσίμων, όπως υγραερίου ή φυσικού αερίου, δεν θα πρέπει, για λόγους ασφάλειας, να υπερβαίνουν το 50% σε καύσιμο σε συνάρτηση με την συνολική τους χωρητικότητα.
Αν παρατηρηθεί βλάβη ή ζημιά στον συσσωρευτή των AFVs δεν επιτρέπεται η φόρτωση και μεταφορά τους.
Δεδομένου ότι, σύμφωνα με την μελέτη EMSA που αναφέρεται παραπάνω, τα ηλεκτρικά οχήματα είναι κατά μέσο όρο 25% βαρύτερα από τα συμβατικά οχήματα, θα πρέπει να πραγματοποιείται μια σωστή εκτίμηση κατά την στοιβασία τους.
Οι χώροι που θα φορτώνονται τα AFVs θα πρέπει να διαθέτουν Κλειστό Κύκλωμα Παρακολούθησης (CCTV) χωρίς κανένα εμπόδιο. Αν ο χώρος φόρτωσης είναι κλειστός θα πρέπει να εξασφαλίζεται η λειτουργία συστήματος τεχνητού εξαερισμού. Προτιμάται η φόρτωση σε ανοικτούς χώρους οχημάτων, εφόσον υπάρχουν τέτοιοι.
Σχετικά με την φόρτιση των ηλεκτρικών και επαναφορτιζόμενων υβριδικών οχημάτων, θα θέλαμε να τονίσουμε ότι απαγορεύεται επί του πλοίου. Επίσης, θα πρέπει να διασφαλίζεται η βεβαιότητα ότι δεν είναι συνδεδεμένα τα ανωτέρω οχήματα με πηγές ηλεκτρικού ρεύματος του πλοίου.
Όσον αφορά την εποπτεία των χώρων στοιβασίας, θα επισημάνουμε τα εξής:
- Θα πρέπει να επικρατεί ιδιαίτερη εγρήγορση και επαγρύπνηση των αγημάτων πυρασφάλειας συνολικά κατά την διάρκεια παραμονής των οχημάτων AFVs πάνω στο πλοίο.
- Είναι επιτακτική η ανάγκη ύπαρξης δύο (2) τουλάχιστον φορητών συσκευών θερμικής απεικόνισης σε όλα τα πλοία, όπως και με δύο (2) το λιγότερο φορητούς ανιχνευτές τοξικών ή και εύφλεκτων αερίων.
- Συνιστάται έντονα η συνεχής περιπολία με σκοπό την εποπτεία στους χώρους παραμονής των ηλεκτρικών οχημάτων, από κατάλληλα εκπαιδευμένα μέλη του πληρώματος, κατά την διάρκεια του ταξιδιού.
Η εξοικείωση του πληρώματος που εκτελεί περιπολίες είναι επιβεβλημένη καθώς καθίσταται υπεύθυνο να ανταποκριθεί σε τυχόν πυρκαγιά σε AFVs, όπως και στον σωστό χειρισμό των συσκευών θερμικής απεικόνισης που υπάρχουν πάνω στο πλοίο.
Σε περίπτωση πυρκαγιάς, η ορθή αντιμετώπισή της περιλαμβάνει την ύπαρξη δύο (2) επιπρόσθετων πυροσβεστήρων τουλάχιστον 9 lt κατάλληλων για την κατάσβεση πυρκαγιών σε συσσωρευτές ηλεκτρικών οχημάτων, στα ήδη υπάρχοντα σημεία των χώρων οχημάτων που διαθέτουν σύμφωνα με το fire plan τους πυροσβεστήρες που απαιτούνται.
Άλλη σημαντική επισήμανση είναι η ύπαρξη τουλάχιστον δύο (2) ειδικών κουβερτών πυρκαγιάς οχημάτων σε κάθε χώρο στοιβασίας.
Ακόμη, θα πρέπει να είναι εφοδιασμένο το κάθε πλοίο με δύο (2) εξαρτύσεις πυροσβέστη (Fire-fighter’s outfits) καθώς και με αυτόνομες αναπνευστικές συσκευές (breathing apparatus) με χειραγωγό διάσωσης (lifeline).
Είναι πολύ σημαντικό να τονιστεί ότι είναι επιβεβλημένη η ανάγκη κατάλληλης εκπαίδευσης του πληρώματος του κάθε πλοίου για όλα τα παραπάνω αναφερθέντα ζητήματα καθώς και η τήρηση του Διεθνούς Κώδικα Διαχείρισης της Ασφάλειας για τις θαλάσσιες μεταφορές (International Safety Management Code/ISM) με απώτερο στόχο την ασφαλή διαχείριση και λειτουργία των πλοίων στη θάλασσα. Εκκινούμε το κάθε ταξίδι με γνώμονα την ασφάλεια των επιβατών και του πληρώματος του πλοίου και προσπαθούμε να την διαφυλάξουμε στον ύψιστο βαθμό.
Νίκος Ιω. Σπανός Ναύαρχος ΛΣ-ΕΛΑΚΤ (εα), Πρώην Δ/ντής Λιμένων – Λιμενικής Πολιτικής & Λιμενικής Αστυνομίας, Διεθνής Πραγματογνώμονας Επιστημών Ναυτιλίας
Διαβάστε επίσης:
Euronav: Πούλησε 16 πλοία και εισέπραξε 407,6 εκατ. δολάρια!
Dorian LPG: Αναβαθμίζεται ο ρόλος του Άλεξ Χατζηπατέρα στη ναυτιλιακή
Χατζημανώλη: Αυξήθηκαν κατά 5,5% τα πλοία στην κυπριακή σημαία